ไพไรต์คือพลอยที่หน้าตาเหมือนโลหะ มีสีทองเหลืองอ่อนและเงาวาวเหมือนกระจก ในธรรมชาติมันโตเป็นลูกบาศก์เกือบสมบูรณ์แบบ ราวกับมีคนตัดด้วยมือ นักขุดแร่สมัยก่อนเข้าใจผิดว่าเป็นทองบ่อยจนได้ฉายาว่าทองคนโง่ ในงานเครื่องประดับ ไพไรต์ให้ประกายที่อบอุ่น ดูวินเทจนิด ๆ และไม่เหมือนพลอยสีชนิดไหนเลย เราฝังไพไรต์ธรรมชาติบนเงินแท้ 925 และทองคำแท้ ที่สตูดิโอของเราในสุขุมวิท 71 กรุงเทพฯ
หน้านี้รวบรวมเรื่องที่ควรรู้เกี่ยวกับไพไรต์ ไพไรต์ต่างจากทองจริงอย่างไร ไพไรต์กับเครื่องประดับมาร์คาไซต์ ไพไรต์ต่างจากลาพิสลาซูลี โอนิกซ์ และแบล็กสปิเนลอย่างไร วิธีใส่และดูแล ลักษณะของไพไรต์ที่ดี แหล่งที่มา วิธีมาดูพลอยจริงที่ร้าน และวิธีสั่งทำ ไม่ว่าคุณจะอยู่ในกรุงเทพฯ หรือจังหวัดไหนในประเทศไทย
ไพไรต์คืออะไร
ไพไรต์คือเหล็กซัลไฟด์ แร่ที่พบได้ทั่วไปซึ่งประกอบด้วยเหล็กและกำมะถัน ชื่อมาจากคำภาษากรีกที่แปลว่าไฟ เพราะเมื่อเอาไพไรต์กระทบกับเหล็กหรือหิน จะเกิดประกายไฟ ไพไรต์เกิดในหินหลายประเภท ตั้งแต่ชั้นตะกอนใต้ทะเลโบราณไปจนถึงสายแร่ และมักโตเป็นลูกบาศก์คม ๆ ผลึกสิบสองหน้า หรือกลุ่มผลึกระยิบระยับ
ไพไรต์ทึบแสง แสงผ่านเข้าไปไม่ได้ ความสวยทั้งหมดจึงอยู่ที่ผิว ซึ่งมีความวาวแบบโลหะที่สะท้อนแสงเหมือนเหรียญขัดเงา ถ้าเจียระไนเป็นเม็ดเล็ก ๆ จะมีประกายวิบวับ ถ้าปล่อยเป็นลูกบาศก์หรือกลุ่มผลึกธรรมชาติ จะดูเหมือนงานสถาปัตยกรรมชิ้นจิ๋ว
ไพไรต์ไม่ผ่านการปรับปรุงคุณภาพ ใช้ตามที่ขุดได้จากธรรมชาติ แค่เจียระไนและขัดเงา พลอยทุกเม็ดที่เราฝังเป็นพลอยธรรมชาติ รวมถึงไพไรต์ และถ้าพลอยเม็ดไหนผ่านการปรับปรุงคุณภาพ เราจะแจ้งให้ทราบก่อนสั่งทำ
ข้อมูลไพไรต์โดยสรุป
- ตระกูล: แร่เหล็กซัลไฟด์ ทึบแสง มีความวาวแบบโลหะ
- สี: ทองเหลืองอ่อน บางครั้งมีฟิล์มสีรุ้งบนผิว
- ความแข็ง: 6 ถึง 6.5 ตามมาตราโมส์ แต่เปราะ
- การปรับปรุงคุณภาพ: ไม่ผ่านการปรับปรุงคุณภาพ
- เหมาะกับ: จี้ ต่างหู และเข็มกลัด แหวนเหมาะสำหรับใส่เป็นครั้งคราวเท่านั้น
- การดูแล: เก็บให้แห้ง เช็ดด้วยผ้านุ่มแห้ง ไม่แช่น้ำ ไม่ใช้เครื่องล้างอัลตราโซนิกหรือไอน้ำ
- ราคา: ขึ้นอยู่กับคุณภาพและกะรัตที่คุณเลือก เราแจ้งราคาก่อนสั่งทำ
ทองคนโง่และเครื่องประดับมาร์คาไซต์
ทองคนโง่ เป็นมุกตลกเก่าของนักขุดแร่ ในกระทะร่อนทราย ไพไรต์กับทองอาจดูคล้ายกัน แต่ถ้ารู้วิธีก็แยกออกง่าย ทองนิ่มและงอได้ ไพไรต์แข็งและแตกเป็นเม็ดคม ทองมีสีเหลืองเข้มสด ไพไรต์สีอ่อนกว่าและออกทองเหลือง ถ้าขูดกับกระเบื้องเนื้อหยาบ ทองจะทิ้งรอยสีเหลือง ส่วนไพไรต์ทิ้งรอยสีดำอมเขียว ไพไรต์ไม่มีมูลค่าแบบทองเลย และเราบอกเรื่องนี้ชัดเจนเสมอ
เครื่องประดับมาร์คาไซต์ ที่คนไทยมักเรียกว่าเพชรหน้าทั่ง เป็นวิธีใส่ไพไรต์แบบคลาสสิก ชื่อนี้มาจากแร่อีกชนิดที่มีส่วนประกอบเคมีเหมือนกัน แต่เม็ดเล็ก ๆ ที่เจียระไนเหลี่ยมในเครื่องประดับมาร์คาไซต์แทบทั้งหมดคือไพไรต์ เพราะมาร์คาไซต์แท้ไม่เสถียรพอจะอยู่ได้นาน เม็ดเล็ก ๆ เรียงกันบนเงินแบบนี้ได้รับความนิยมมากในยุควิกตอเรีย และอีกครั้งในช่วงทศวรรษ 1920 และ 1930 มักจับคู่กับโอนิกซ์สีดำ ในเมืองไทยงานเงินสไตล์นี้เป็นที่รู้จักกันดี และทุกวันนี้ก็ยังดูมีเสน่ห์
ไพไรต์ยังซ่อนอยู่ในพลอยชนิดอื่นด้วย จุดสีทองที่เห็นในลาพิสลาซูลีเนื้อดีก็คือเม็ดไพไรต์เล็ก ๆ นั่นเอง
ไพไรต์และพลอยสีเข้มหรือพลอยวาวโลหะชนิดอื่น
ลาพิสลาซูลี มีสีน้ำเงินเข้มและมีไพไรต์ระยิบอยู่ข้างในเหมือนดวงดาว ถ้าคุณชอบสีทองแซมในสีน้ำเงิน พลอยสองชนิดนี้ใช้คู่กันในชิ้นเดียวได้สวยมาก
โอนิกซ์ สีดำผิวเรียบ เป็นคู่หูคนโปรดของมาร์คาไซต์ในเครื่องประดับยุคอาร์ตเดโค ความตัดกันระหว่างสีดำเงาและประกายโลหะสว่าง ยังเป็นคู่ที่ดูหรูที่สุดคู่หนึ่งบนงานเงิน
แบล็กสปิเนล เป็นพลอยสีเข้มที่แข็ง เจียระไนเหลี่ยม มีประกายคมชัด แข็งกว่าและเหมาะกับแหวนใส่ทุกวันมากกว่าไพไรต์ เลือกไพไรต์ถ้าอยากได้ลุคสีทองแบบโลหะ และเลือกแบล็กสปิเนลถ้าอยากได้พลอยสีเข้มที่ใส่ได้ทุกวัน
วิธีใส่และดูแลไพไรต์
ไพไรต์มีความแข็ง 6 ถึง 6.5 ตามมาตราโมส์ ทนรอยขีดข่วนได้พอสมควร แต่เปราะ ถ้าโดนกระแทกแรง เหลี่ยมอาจบิ่นหรือผลึกอาจร้าว และขอบของลูกบาศก์ธรรมชาติเสียหายง่าย ไพไรต์จึงเหมาะกับจี้ ต่างหู และเข็มกลัดที่สุด แหวนไพไรต์ใส่ออกงานหรือโอกาสพิเศษได้ถ้าใช้การฝังที่ปกป้องพลอย แต่ไม่ใช่ตัวเลือกที่ดีสำหรับแหวนใส่ทุกวัน
เรื่องที่สำคัญกว่าคือความชื้น เมื่อเวลาผ่านไป อากาศชื้น เหงื่อ และน้ำจะทำปฏิกิริยากับไพไรต์ ทำให้หมอง เป็นคราบ หรือขึ้นสนิมได้ บางครั้งมีผงละเอียดเกิดบนผิว จึงควรเก็บให้แห้ง ถอดออกก่อนอาบน้ำ ว่ายน้ำ หรือเข้ายิม เช็ดด้วยผ้านุ่มแห้งหลังใส่ และเก็บในกล่องแห้ง ถ้ามีซองซิลิกาเจลเล็ก ๆ ใส่ไว้ด้วยจะดีมาก อย่าแช่น้ำ และหลีกเลี่ยงเครื่องล้างอัลตราโซนิกและไอน้ำ ถ้าต้องการขัดเงาหรือตรวจหนามเตย นำมาที่ร้านได้เลย เราดูแลเครื่องประดับที่เราทำให้ฟรี
ไพไรต์ที่ดีดูอย่างไร
ความวาว สำคัญที่สุด ไพไรต์ที่ดีมีเงาสว่างสม่ำเสมอเหมือนกระจก ไม่มีจุดหมองหรือคราบสนิม
รูปทรง กำหนดสไตล์ ลูกบาศก์และกลุ่มผลึกธรรมชาติคม ๆ ทำเป็นจี้ดูเท่และทันสมัย เม็ดเล็กเจียระไนเหลี่ยมให้ประกายนุ่มแบบมาร์คาไซต์วินเทจ ส่วนหลังเบี้ยและลูกปัดให้ความวาวแบบโลหะที่สงบกว่า
สภาพ ตรวจได้ง่าย ดูตามขอบและมุมว่ามีรอยบิ่นหรือร้าวหรือไม่ และดูผิวว่ามีจุดเป็นผงหรือไม่ เพราะเป็นสัญญาณแรกของการเสื่อมสภาพ
สี มักเป็นสีทองเหลืองอ่อน ไพไรต์บางเม็ดมีฟิล์มสีรุ้งบาง ๆ โทนน้ำเงินและม่วง ซึ่งหลายคนชอบมาก แค่ตรวจให้แน่ใจว่าเป็นฟิล์มธรรมชาติ ไม่ใช่สารเคลือบที่จะลอกออก
ไพไรต์มาจากไหน
ไพไรต์พบได้ทั่วโลก ลูกบาศก์สมบูรณ์แบบที่มีชื่อเสียงที่สุดมาจากนาบาฮุนทางตอนเหนือของสเปน ซึ่งฝังอยู่ในหินสีเทาเหมือนลูกเต๋า เปรูมีชื่อเรื่องกลุ่มผลึกใหญ่และสว่าง อิตาลี จีน สหรัฐอเมริกา และเม็กซิโกก็มีไพไรต์คุณภาพดีเช่นกัน ส่วนเม็ดเล็กที่ใช้ในเครื่องประดับมาร์คาไซต์เจียระไนกันในหลายประเทศ ถ้าอยากทราบแหล่งที่มาของพลอยเม็ดใด ถามเราได้ เรามีพลอยที่มีใบรับรอง และพลอยที่ไม่มีใบรับรองสามารถส่งตรวจที่แล็บอัญมณีได้โดยมีค่าใช้จ่ายเพิ่ม
มาดูไพไรต์ของจริงที่ร้านในกรุงเทพฯ
ไพไรต์ดูจากรูปถ่ายได้ยาก เพราะเสน่ห์ทั้งหมดอยู่ที่หน้าผลึกแบบโลหะที่รับแสงเวลาคุณหมุน ถ้าบอกเราล่วงหน้าว่าสนใจไพไรต์ เราจะเตรียมไว้ให้ดูหลายชิ้น ตั้งแต่ลูกบาศก์ธรรมชาติไปจนถึงเม็ดเล็กเจียระไนเหลี่ยม และให้ดูว่าเข้ากับลาพิสลาซูลีและโอนิกซ์อย่างไร
แวะมาที่ร้านได้ทุกเวลาที่เราเปิด หรือนัดหมายล่วงหน้าเพื่อให้แน่ใจว่ายารอนอยู่ช่วยแนะนำทั้งเรื่องพลอย ดีไซน์ และโลหะ ตั้งแต่เงินแท้ 925 และชุบทอง ไปจนถึงทองคำแท้ 9K, 14K หรือ 18K
ลูกบาศก์ไพไรต์คม ๆ วางบนโต๊ะทำงานหรือชั้นวางของก็สวยพอ ๆ กับอยู่ในเครื่องประดับ ไพไรต์ขายเป็นพลอยร่วงได้โดยไม่ต้องสั่งทำเครื่องประดับ และถ้าภายหลังอยากทำเป็นจี้หรือต่างหู เรายินดีฝังให้
มาดูไพไรต์กับยารอน
TOANOI House, 259/80 หมู่บ้านพิบูลเวศม์ สุขุมวิท 71 กรุงเทพฯ เปิดวันจันทร์ถึงศุกร์ 9:30 ถึง 17:00 และวันเสาร์ 10:00 ถึง 15:00 พูดได้ทั้งภาษาไทย อังกฤษ และญี่ปุ่น
ไม่ได้อยู่กรุงเทพฯ? ส่งข้อความหาเรา แล้วเราจะส่งรูปและราคาไพไรต์ที่มีให้ดู
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับไพไรต์
ไพไรต์ของร้านเป็นพลอยธรรมชาติไหม?
ใช่ พลอยทุกเม็ดที่เราฝังเป็นพลอยธรรมชาติ รวมถึงไพไรต์ และไพไรต์ไม่ผ่านการปรับปรุงคุณภาพ เราเป็นสมาชิกสมาคมผู้ค้าอัญมณีไทยและเครื่องประดับ
ไพไรต์เป็นทองจริงไหม?
ไม่ใช่ ไพไรต์คือเหล็กซัลไฟด์ ไม่มีทองอยู่เลย จึงถูกเรียกว่าทองคนโง่ สีอ่อนกว่าและแข็งกว่าทอง และจะแตกแทนที่จะงอ
ไพไรต์หมองหรือขึ้นสนิมไหม?
ได้ถ้าโดนความชื้นนาน ๆ น้ำ เหงื่อ และอากาศชื้นจะค่อย ๆ ทำปฏิกิริยากับไพไรต์ ควรถอดออกก่อนอาบน้ำ ว่ายน้ำ หรือออกกำลังกาย เช็ดให้แห้ง และเก็บในกล่องแห้ง
ใส่แหวนไพไรต์ทุกวันได้ไหม?
เราไม่แนะนำ ไพไรต์มีความแข็ง 6 ถึง 6.5 ตามมาตราโมส์ แต่เปราะและไม่ถูกกับความชื้น แหวนจึงเหมาะกับการใส่เป็นครั้งคราว ถ้าอยากใส่บ่อย ๆ เลือกเป็นจี้หรือต่างหูง่ายที่สุด
เครื่องประดับไพไรต์ราคาเท่าไร?
ขึ้นอยู่กับคุณภาพและกะรัตของพลอยที่คุณเลือก และโลหะ เราแจ้งราคาให้ทราบก่อนเริ่มผลิตทุกครั้ง
ซื้อเฉพาะพลอยได้ไหม?
ได้ ไพไรต์ซื้อแยกได้ทั้งแบบพลอยร่วงและแบบลูกบาศก์ธรรมชาติ โดยไม่มีตัวเรือน ถ้าอยากทำเป็นจี้หรือต่างหู จะตอนนี้หรือภายหลัง เรายินดีฝังให้
เครื่องประดับไพไรต์ใช้เวลาทำนานแค่ไหน?
ใช้เวลาผลิต 7 ถึง 10 วันทำการนับจากวันสั่ง เพราะพลอยมีอยู่ที่ร้านแล้ว จากนั้นจัดส่งภายในประเทศไทย 1 ถึง 3 วันทำการ และเรายังจัดส่งไปต่างประเทศด้วย FedEx
เครื่องประดับไพไรต์ทุกชิ้นทำตามออร์เดอร์โดยทีมของเราในกรุงเทพฯ บนเงินแท้ 925 หรือทองคำแท้ รับประกัน 3 ปี ดูแลรักษาฟรี และจัดส่งฟรีทั่วประเทศไทย
