อาเกต หรือที่คนไทยเรียกว่าโมรา คือควอตซ์ที่ค่อย ๆ ก่อตัวทีละชั้นในโพรงของหินภูเขาไฟเก่าแก่ ผ่าออกมาจะเห็นวงและแถบสีเทา ขาว น้ำตาลน้ำผึ้ง และแดง บางเม็ดเป็นเส้นบางเฉียบเหมือนลากด้วยดินสอ บางเม็ดเป็นแถบกว้างนุ่มนวลเหมือนสีน้ำ ไม่มีแผ่นไหนลายซ้ำกันเลย อาเกตเป็นพลอยที่ทนทานและใส่ง่ายมาก คนใช้แกะเป็นตราประทับ ลูกปัด และแหวนมาหลายพันปีแล้ว เราฝังอาเกตธรรมชาติบนเงินแท้ 925 และทองคำแท้ ที่สตูดิโอของเราในสุขุมวิท 71 กรุงเทพฯ
หน้านี้รวบรวมเรื่องที่ควรรู้เกี่ยวกับอาเกต สีธรรมชาติกับสีย้อมต่างกันอย่างไร อาเกตแดงและอาเกตชนิดอื่น ๆ อาเกตต่างจากโอนิกซ์ อเมทิสต์ และลาพิสลาซูลีอย่างไร วิธีใส่และดูแล ลักษณะของอาเกตที่ดี แหล่งที่มา วิธีมาดูพลอยจริงที่ร้าน และวิธีสั่งทำ ไม่ว่าคุณจะอยู่ในกรุงเทพฯ หรือจังหวัดไหนในประเทศไทย
อาเกตคืออะไร
อาเกตคือคาลเซโดนีชนิดที่มีลายแถบ คาลเซโดนีเป็นควอตซ์ที่ประกอบด้วยผลึกเล็กมากจนมองด้วยตาไม่เห็น ควอตซ์แบบผลึกใหญ่อย่างอเมทิสต์จะโตเป็นผลึกก้อนเดียว ส่วนคาลเซโดนีเป็นเส้นใยเล็ก ๆ อัดแน่นรวมกัน อาเกตจึงเหนียวทนแทนที่จะเปราะแบบแก้ว ชื่ออาเกตมาจากแม่น้ำอาคาเตสบนเกาะซิซิลี ซึ่งชาวกรีกโบราณเคยเก็บพลอยชนิดนี้
ลายแถบเกิดจากน้ำที่มีซิลิกาสูงซึมเข้าไปในโพรงฟองก๊าซหรือรอยแยกในลาวาซ้ำแล้วซ้ำเล่าเป็นเวลานานมาก แต่ละชั้นมีเหล็กและธาตุอื่นปนอยู่มากน้อยต่างกัน สีและความโปร่งแสงของแต่ละชั้นจึงต่างกันเล็กน้อย อาเกตบางก้อนตรงกลางกลวงและมีผลึกควอตซ์หรืออเมทิสต์เล็ก ๆ เรียงอยู่ข้างใน นั่นคือจีโอดที่ผ่าครึ่งวางขายตามงานพลอย
ตัวอาเกตเป็นพลอยธรรมชาติเสมอ แต่สีของมันไม่ได้เป็นสีธรรมชาติทุกเม็ด เพราะชั้นเนื้อละเอียดมีรูพรุนเล็กน้อย อาเกตจึงรับสีย้อมได้ง่ายมาก อาเกตสีน้ำเงินสด ชมพู ม่วง และเขียวจัดในตลาดส่วนมากผ่านการย้อมสี ถ้าพลอยเม็ดไหนผ่านการย้อมสีหรือการเผา เราจะแจ้งให้ทราบก่อนสั่งทำ
ข้อมูลอาเกตโดยสรุป
- ตระกูล: คาลเซโดนี ควอตซ์ชนิดเนื้อละเอียด
- สี: สีธรรมชาติคือเทา ขาว น้ำตาล น้ำผึ้ง และแดง เป็นแถบ ส่วนสีน้ำเงิน ชมพู ม่วง และเขียวสดมักเป็นสีย้อม
- ความแข็ง: 6.5 ถึง 7 ตามมาตราโมส์
- การปรับปรุงคุณภาพ: มักย้อมสี อาเกตแดงและน้ำตาลมักผ่านการเผา เราแจ้งให้ทราบทุกครั้ง
- เหมาะกับ: แหวน แหวนตรา จี้ สร้อยข้อมือ ลูกปัด และต่างหู
- การดูแล: น้ำอุ่นผสมสบู่และผ้านุ่ม อาเกตย้อมสีควรเลี่ยงสารเคมีแรงและแดดจัดนาน ๆ
- ราคา: ขึ้นอยู่กับคุณภาพและกะรัตที่คุณเลือก เราแจ้งราคาก่อนสั่งทำ
สีธรรมชาติ สีย้อม และอาเกตแดง
อาเกตสีธรรมชาติ มีโทนสีสงบ ๆ เช่น เทาควันบุหรี่ ขาวน้ำนม ครีม น้ำผึ้ง น้ำตาล ส้ม และแดง ในพลอยธรรมชาติ แถบสีจะเรียงต่อกันอย่างเป็นธรรมชาติ และสีแต่ละชั้นจะไม่เท่ากันนัก ซึ่งเป็นเสน่ห์ของมัน
อาเกตย้อมสี มีสีที่ธรรมชาติแทบไม่เคยให้กับพลอยชนิดนี้ เช่น น้ำเงินสะท้อนแสง ชมพูจัด หรือเขียวใบหญ้าสด การย้อมสีเป็นวิธีที่ใช้กันมานานและยอมรับในวงการพลอย อาเกตย้อมสีก็สวยได้มาก แต่ควรขายบอกตรง ๆ ว่าย้อม และตั้งราคาแบบพลอยย้อม ลองดูแถบสีใกล้ ๆ สีย้อมจะซึมเข้าบางชั้นมากกว่าชั้นอื่น อาเกตย้อมจึงมักมีแถบสีจัดอยู่ติดกับแถบที่แทบยังขาวอยู่
อาเกตแดง เป็นพลอยที่ร้านเรามี ทั้งสีแดงอิฐ แดงเชอร์รี และแดงอมส้ม สีแดงมาจากเหล็กในเนื้อพลอย และการเผาเป็นวิธีที่ใช้กันแพร่หลายเพื่อให้สีเข้มขึ้น เช่นเดียวกับคาร์เนเลียนจำนวนมาก เวลาเราให้ดูอาเกตแดง เราจะบอกเท่าที่เรารู้เกี่ยวกับที่มาของสีเสมอ
คุณอาจได้ยินชื่ออื่น ๆ ด้วย เช่น มอสอาเกต ที่เนื้อใสมีลายสีเขียวคล้ายตะไคร่หรือต้นไม้ บลูเลซอาเกต ที่มีแถบสีฟ้าอ่อนตามธรรมชาติ และไฟร์อาเกต อาเกตสีน้ำตาลที่มีประกายรุ้งจากชั้นบาง ๆ ข้างใน ทั้งหมดเป็นคาลเซโดนี แต่เวลาทำเป็นแหวนหรือจี้ หน้าตาจะต่างกันมาก
อาเกตและพลอยตระกูลควอตซ์ชนิดอื่น
โอนิกซ์ เป็นญาติใกล้ชิด โอนิกซ์แท้คือคาลเซโดนีที่มีแถบตรงขนานกัน มักเป็นสีดำสลับขาว ส่วนโอนิกซ์สีดำล้วนในเครื่องประดับส่วนใหญ่คือคาลเซโดนีที่ทำสีให้ดำ ถ้าอยากได้ลวดลาย เลือกอาเกต ถ้าอยากได้สีเดียวเรียบ ๆ เลือกโอนิกซ์
อเมทิสต์ คือแร่ชนิดเดียวกันแต่โตเป็นผลึกใสก้อนเดียว จึงเจียระไนเหลี่ยมให้มีประกาย ส่วนอาเกตทึบแสงหรือโปร่งแสง ความสวยอยู่ที่ลวดลาย จึงเจียระไนเป็นหลังเบี้ยผิวเรียบ
ลาพิสลาซูลี คือพลอยที่ควรเลือกถ้าอยากได้สีน้ำเงินเข้มแบบธรรมชาติ อาเกตสีน้ำเงินสดจัดแทบทั้งหมดเป็นสีย้อม ขณะที่ลาพิสได้สีจากแร่ในเนื้อของมันเอง
วิธีใส่และดูแลอาเกต
อาเกตมีความแข็ง 6.5 ถึง 7 ตามมาตราโมส์ ไม่มีแนวแตกเรียบ และเนื้อเป็นเส้นใยอัดแน่น จึงทนทานมาก โดนกระแทกแบบที่พลอยเนื้ออ่อนหลายชนิดบิ่น อาเกตมักไม่เป็นอะไร นี่คือเหตุผลที่ใช้ทำแหวนตรา ตราประทับ และงานแกะสลักคามีโอมาตั้งแต่สมัยโบราณ แหวนอาเกตจึงใส่ทุกวันได้ดี และยังเหมาะกับจี้ สร้อยข้อมือลูกปัด และต่างหู
ทำความสะอาดด้วยน้ำอุ่นผสมสบู่และผ้านุ่ม จากนั้นล้างน้ำและเช็ดให้แห้ง อาเกตธรรมชาติดูแลง่ายมาก ส่วนอาเกตย้อมสีต้องระวังมากขึ้นนิดหน่อย อย่าให้โดนน้ำยาฟอกขาว น้ำยาล้างเล็บ หรือสารเคมีแรง ๆ และอย่าวางไว้ริมหน้าต่างที่แดดส่องเป็นเดือน ๆ เพราะสีย้อมบางชนิดซีดได้ ถ้าต้องการขัดเงาหรือตรวจหนามเตย นำมาที่ร้านได้เลย เราดูแลเครื่องประดับที่เราทำให้ฟรี
อาเกตที่ดีดูอย่างไร
ลวดลาย สำคัญที่สุด มองหาแถบที่คมชัดและตัดกันดี หรือลายที่คุณชอบจริง ๆ เช่น ลายเหมือนดวงตา เหมือนทิวทัศน์ หรือเหมือนก้อนเมฆสีนุ่ม ๆ สำหรับอาเกต ความชอบของคุณสำคัญกว่าตารางจัดเกรดใด ๆ
ตำแหน่งของลาย กำหนดว่าลายจะอยู่ตรงไหนในชิ้นงาน ตอนเจียระไนหลังเบี้ย ช่างจะเลือกว่าส่วนไหนของแผ่นพลอยจะอยู่ตรงกลาง ลายที่วางตำแหน่งดีจะดูสมดุลเมื่อมองจากด้านหน้า
ความโปร่งแสงและการขัดเงา ทำให้พลอยดูมีชีวิต แสงที่ส่องเข้าชั้นบนทำให้อาเกตเรืองนุ่ม ๆ และผิวที่ขัดเงาสม่ำเสมอ ไม่มีรอยขีดข่วนหรือหลุม จะโชว์แถบสีได้ชัด
ความสมบูรณ์ของเนื้อ ตรวจได้ง่าย ส่องพลอยกับแสงแล้วดูว่ามีรอยร้าวพาดขวางแถบสีหรือไม่ เส้นธรรมชาติที่เป็นส่วนหนึ่งของลายไม่เป็นปัญหา แต่รอยร้าวจริงเป็นปัญหา
อาเกตมาจากไหน
อาเกตพบได้ทุกทวีป บราซิลและอุรุกวัยเป็นแหล่งใหญ่ของอาเกตในตลาด รวมถึงจีโอดก้อนใหญ่และอาเกตสีเทาที่มักนำไปย้อมสี อินเดียมีประเพณีเจียระไนลูกปัดอาเกตและอาเกตแดงมายาวนาน บอตสวานามีชื่อเรื่องอาเกตลายแถบสีชมพูอ่อนและเทา และเม็กซิโกมีชื่อเรื่องเครซีเลซอาเกตและไฟร์อาเกต นอกจากนี้ยังมาจากมาดากัสการ์ เยอรมนี สหรัฐอเมริกา และจีน ถ้าอยากทราบแหล่งที่มาของพลอยเม็ดใด ถามเราได้ เรามีพลอยที่มีใบรับรอง และพลอยที่ไม่มีใบรับรองสามารถส่งตรวจที่แล็บอัญมณีได้โดยมีค่าใช้จ่ายเพิ่ม
มาดูอาเกตของจริงที่ร้านในกรุงเทพฯ
อาเกตเป็นพลอยที่ต้องเลือกด้วยตา เพราะแต่ละแผ่นมีลายของตัวเอง และสีเดียวกันอาจดูสงบในเม็ดหนึ่งแต่ดูมีชีวิตชีวาในอีกเม็ด ถ้าบอกเราล่วงหน้าว่าสนใจอาเกต เราจะเตรียมไว้ให้เลือกหลายเม็ด ทั้งอาเกตแดงของร้านและอาเกตลายแถบสีเทาขาวธรรมชาติ ให้คุณวางเทียบกันได้
แวะมาที่ร้านได้ทุกเวลาที่เราเปิด หรือนัดหมายล่วงหน้าเพื่อให้แน่ใจว่ายารอนอยู่ช่วยแนะนำทั้งเรื่องพลอย ดีไซน์ และโลหะ ตั้งแต่เงินแท้ 925 และชุบทอง ไปจนถึงทองคำแท้ 9K, 14K หรือ 18K
ถ้าอาเกตเม็ดไหนถูกใจเพราะลายของมัน คุณซื้อกลับบ้านไปแบบนั้นเลยก็ได้ อาเกตขายเป็นพลอยร่วงได้โดยไม่ต้องสั่งทำเครื่องประดับ และถ้าวันหลังอยากทำเป็นแหวนหรือจี้ นำกลับมาให้เราฝังได้
มาดูอาเกตกับยารอน
TOANOI House, 259/80 หมู่บ้านพิบูลเวศม์ สุขุมวิท 71 กรุงเทพฯ เปิดวันจันทร์ถึงศุกร์ 9:30 ถึง 17:00 และวันเสาร์ 10:00 ถึง 15:00 พูดได้ทั้งภาษาไทย อังกฤษ และญี่ปุ่น
ไม่ได้อยู่กรุงเทพฯ? ส่งข้อความหาเรา แล้วเราจะส่งรูปและราคาอาเกตที่มีให้ดู
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาเกต
อาเกตของร้านเป็นพลอยธรรมชาติไหม?
ใช่ ตัวอาเกตเป็นพลอยธรรมชาติเสมอ แต่อาเกตสีน้ำเงินสด ชมพู ม่วง และเขียวในตลาดจำนวนมากผ่านการย้อมสี และอาเกตแดงมักผ่านการเผาให้สีเข้มขึ้น ถ้าพลอยเม็ดไหนผ่านการย้อมสีหรือการเผา เราจะแจ้งให้ทราบก่อนสั่งทำ เราเป็นสมาชิกสมาคมผู้ค้าอัญมณีไทยและเครื่องประดับ
ดูอย่างไรว่าอาเกตย้อมสี?
สีที่สดจัดมาก เช่น น้ำเงินสะท้อนแสง ชมพูจัด หรือเขียวสด เป็นสัญญาณชัดเจน รวมถึงแถบสีเข้มจัดที่อยู่ติดกับแถบที่แทบยังขาวอยู่ อาเกตธรรมชาติมีสีเทา ขาว น้ำตาล น้ำผึ้ง หรือแดง ถ้าไม่แน่ใจเม็ดไหน ถามเราได้ เราจะบอกเท่าที่เรารู้
อาเกตกับโอนิกซ์ต่างกันอย่างไร?
ทั้งสองเป็นคาลเซโดนี อาเกตมีแถบโค้งและมักมีหลายสี ส่วนโอนิกซ์มีแถบตรงขนานกัน มักเป็นสีดำสลับขาว โอนิกซ์สีดำล้วนในเครื่องประดับส่วนใหญ่คือคาลเซโดนีที่ทำสีให้ดำ
ใส่แหวนอาเกตทุกวันได้ไหม?
ได้ อาเกตมีความแข็ง 6.5 ถึง 7 ตามมาตราโมส์และเหนียวทนมาก จึงใช้ทำแหวนตรามาหลายร้อยปี ควรถอดออกตอนทำงานหนัก และอาเกตย้อมสีควรเลี่ยงสารเคมีแรง ๆ
เครื่องประดับอาเกตราคาเท่าไร?
ขึ้นอยู่กับคุณภาพและกะรัตของพลอยที่คุณเลือก และโลหะ เราแจ้งราคาให้ทราบก่อนเริ่มผลิตทุกครั้ง
ซื้อเฉพาะพลอยได้ไหม?
ได้ อาเกตซื้อเม็ดเดียวโดยไม่มีตัวเรือนได้ และถ้าภายหลังอยากทำเป็นแหวน จี้ หรือต่างหู นำกลับมาให้เราทำได้
เครื่องประดับอาเกตใช้เวลาทำนานแค่ไหน?
ใช้เวลาผลิต 7 ถึง 10 วันทำการนับจากวันสั่ง เพราะพลอยมีอยู่ที่ร้านแล้ว จากนั้นจัดส่งภายในประเทศไทย 1 ถึง 3 วันทำการ และเรายังจัดส่งไปต่างประเทศด้วย FedEx
เครื่องประดับอาเกตทุกชิ้นทำตามออร์เดอร์โดยทีมของเราในกรุงเทพฯ บนเงินแท้ 925 หรือทองคำแท้ รับประกัน 3 ปี ดูแลรักษาฟรี และจัดส่งฟรีทั่วประเทศไทย
